مراکز جامعه معلولین ایران
 
 
فروردين 1398

2 1
9 8 7 6 5 4 3
16 15 14 13 12 11 10
23 22 21 20 19 18 17
30 29 28 27 26 25 24
31
 
 
از کودکی کلید خورد؛ بازی همزمان بیش از ۲۰۰ کودک معلول و غیر معلول

شیما حیدری: آروزهایش اگر چه کوچک، اما دست نیافتنی شده بودند. فقط شیشه لق جا گرفته در چهارچوب فلزی پنجره صدای آروزهای کوچکش را می شنید. دو سال تمام، هر روز آرزوهایش را چشم در چشم پنجره فریاد زده بود اما آن روز، روز وصال بود. کودکان پا به توپ میان کوچه او را به بازی فوتبال دعوت کرده بودند، اما با یک شرط کوچک. نقش او در این بازی بی حرکت ایستادن در گوشه زمین بود. بعدها که بازی فوتبال را می آموزد، در می یابد در آن روزها که بعد از انتظاری 2 ساله بچه ها به بازی راهش داده بودند، او نقش تیرک دروازه را داشته است و روزهای زیادی بدون اینکه بداند تیرک دروازه است از شوق راه یافتن به بازی کودکان دیگر شب خواب به چشمش نمی آمده است.

البته این تنها خاطره گزنده یک فرد دارای معلولیت از برخوردهای اجتماعی نیست. اگر پای حرف های دل بسیاری از معلولان جسمی- حرکتی بنشینیم، بی شک از این دست خاطرات کم ندارند، اما این خاطره بانی خیر شد و مدیر کاکتوس و جامعه معلولین ایران را بر آن داشت تا با همراهی و همکاری سازمان های دولتی و مردم نهاد دیگر با ایجاد محیطی برای همبازی شدن کودکان دارای معلولیت و کودکان غیر معلول و با تاکید بر برابری حقوق کودکان راهی جدید را آغاز کنند و اینگونه شد که دورهمی «از کودکی» کلید خورد. 

بچه ها با یک دیگر تفاوتی ندارند

پاییز سرکی به درون سالن طبقه دوم پردیس سینمایی ملت کشیده بود و بوی نم برگ های نیمه خشک و خاک در ابتدای سالن «مدرسه طبیعت» را نشان می داد. مدرسه ای که کودکان در آن با ریاضی و حساب و کتاب کاری ندارند. آن ها طبیعت را می بینند، لمس می کنند و می آموزند. «این مدرسه بین کودکان تفاوتی قائل نمی شود و تمام کودکان با تمام ضرایب هوشی و توان جمسانی می توانند در آن ثبت نام کنند.» اینها را آرش کرمانشاهی، مدیر مدرسه طبیعت می گوید و ادامه می دهد: «بچه ها تا سن 12 سالگی ذهن جستجوگری دارند. هر جامعه به ازای یک کودک، یک ذهن خلاق دارد، اما در مدارس ما خلاقیت از بچه ها گرفته می شود و آموزش در محیط در بسته جایگزین آن می شود. در نهایت کودکان دارای معلولیت از کودکانی که معلولیت ندارند جدا می شوند و حتی به کودکان لقب نخبه و غیر نخبه می دهند. اما برای ما بچه ها با یک دیگر تفاوتی ندارند و به خودشان اجازه می دهیم با بازی کردن علایق و استعداد شان را پیدا کنند.»

اینجا رقابت معنا ندارد

کمی جلوتر از مدرسه طبیعت میزهای کوچک و بزرگ دو طرف سالن را پر کرده اند. اگر چه بازی ها برای سن 5 تا 12 سال طراحی شده است، اما کودکان درون بزرگسالان هم میان سالن می دوند و صدای جیغ، دست و شادی پیر و جوان، کودک و بزرگسال برای دقایقی هم که شده دل ها را شاد می کند. اما آنچه این بازی ها و شادی ها را زیباتر می کند، تعامل میان کودکان معلول و غیر معلول است. در بازی ها نه رقابتی وجود دارد و نه حتی ترحمی و در شادی ها هم همه یک دست و یک صدا هستند. گزارشگر نابینای برنامه رادیویی«شش نقطه» در شبکه اجتماعی بخش بخش برنامه را برای شنوندگان و بینندگان بازگو می کند و حتی به تصویر می کشد. کودکان سندروم دان با ریتم موسیقی وسط سالن دست می زنند و کودکی از طیف اتیسم کنار میز «مهدی حکیم اللهی» تلاش می کند با هسته های میوه تابلویی کوچک بسازد. کودکی غیر معلول روی میز فایبرلاس کوتاه «زار» بازی می کند. بازی ای ایرانی که مهم ترین هدفش تقویت همکاری بین کودکان است. البته گروه «فربود انگاره» مخاطبین را بعد از بازی زار به «بازی محیطی صداهای پنهان در عولادجان» دعوت می کنند. بازی ای که به مدت 3 تا 4 ساعت در «عولادجان» انجام می شود و شرکت کنندگان باید در 25 لوکیشن تاریخی این محله بازی را دنبال کنند. این بازی در واقع به گونه ای تهرانگردی در طهران قدیم هم محسوب می شود.

بازی ها اگر چه برای سن های خاصی طراحی شده اند، اما هیچ محدودیت جسمی برای بازی کنندگان تعیین نشده و جمعیت غیر قابل شمارش حاضر در سالن هر چند دقیقه را در کنار یکی از میزها و بازی ها می گذرانند. 

«کامران عاروان» مدیر عامل جامعه معلولین ایران، عصایش را به صندلی تکیه داده و کنار سالن نشسته است. او که امیدوار است با دورهمی هایی مثل «از کودکی» بتوانند برای کودکان دارای معلولیت، کودکی شیرینی را رقم بزنند، می گوید: «در جامعه ما برای کودکان دارای معلولیت به طور طبیعی شرایط بازی، همراهی با جمع و روابط اجتماعی کمتر دیده می شود. اگر پای حرف های افراد معلول میانسال بنشینید، کمتر از کودکی شان حرف و خاطرات خوب دارند. چون جامعه کمتر پذیرای آن ها بوده است. اما ما امروز می توانیم برای کودکان و نسل آینده برنامه هایی تدوین کنیم که بتوانند با افراد غیر معلول تعامل داشته باشند و پدر و مادرهای آن ها هم ببینند که بچه ها در هر شکلی می توانند با یکدیگر همراه باشند. باید این الگو را در جاهای مختلف تکثیر کنیم تا نگاه خاص جامعه به کودکان و افراد دارای معلولیت تغییر کند. این حضور باید به قدری قوی باشد که افراد جامعه فراموش کنند آن ها معلول هستند و به این باور برسند که کودکان معلول توانایی های بسیاری دارند که می تواند این تفاوت آن ها را بپوشاند.» 

ربیعی: جامعه به این دورهمی ها نیاز دارد

صدای موسیقی با حضور سارا روستاپور روی سن، دوباره بالا می رود. کودکان و بزرگسالان دست زنان میان سالن جمع می شوند و صدای کودک اتیستیکی که میان بازوان مادرش قفل شده و فریاد می زند، میان هیاهوی جمعیت گم می شود. مادر دیگری که وسط سالن دست کودک اتیستکش را محکم گرفته تا میان جمعیت گمش نکند، با علی ربیعی، وزیر سابق کار و رفاه اجتماعی، از سختی و هزینه های بالای نگهداری یک کودک اتیستیک می گوید. ربیعی در کنار بررسی وضعیت معلولان، این دورهمی ها را در ایجاد شادی در جامعه موثر می داند و می گوید: «اول از همکاری شهرداری تهران برای برگزاری این دورهمی تشکر می کنم. شهرداری تهران با مشارکت در این برنامه ها مهر تاییدی بر عمومی بودن خود می زند و امیدوارم آقای حناچی، پیروز شهرداری باشند. اما نباید فراموش کنیم که کشور ما به این نوع برنامه ها نیاز دارد. در تحقیقاتی که در وزارت رفاه داشتیم یکی از دلایل طلاق و اعتیاد عدم شادی در جامعه بود و اینگونه برنامه ها نه تنها برای افراد دارای معلولیت که برای تمام اقشار جامعه لازم است.»

«از کودکی» از حق انسانی معلولان می گوید

عقربه های ساعت کم کم می روند که روی عدد 7 مستقر شوند و پایان دورهمی «از کودکی» را اعلام کنند. «وحید حجه فروش»، دبیر جشنواره و مدیر کاکتوس را به یک مصاحبه دعوت می کنیم و البته او هم در کنار این مصاحبه ما را به صرف یک لیوان چای دعوت می کند. او از تیم 100 نفره اش که همه به طور داوطلب در این دورهمی حضور پیدا کردند می گوید و اینکه تلاش داشتند در این یک روز حال آدم ها را خوب کنند.  

حجه فروش می گوید: «اولین هدف «از کودکی» حضور افراد دارای معلولیت در جامعه است و این حق انسانی آن ها است. هدف دوم این است که کودکان غیرمعلول یاد بگیرند چطور با این کودکان رفتار کنند.»

آغاز یک پایان

«از کودکی» با یک خاطره گزنده شروع شد. میانه راه نشان داد که افراد دارای معلولیت حاضر در دورهمی «یا راهی خواهم ساخت یا راهی خواهم یافت» را با انرژی بی مثال شان به اثبات رسانده اند و نه تنها می توانند به راحتی با افراد غیر معلول تعامل داشته باشند که در بسیاری موارد می توانند الگوهای بی بدیلی باشند.
   1397/9/18 20:23